Gids

Blou toilet

Hotel Haarhuis, Arnhem

The House of Heritage, Hotel Haarhuis. Het gebouw valt niet op, deels als gevolg van de ingetogen, spaarzame stijl van de wederopbouw met toen nog nieuwe materialen. Er is zwaar gevochten in Arnhem in ‘44, bij de brug. De binnenstad werd diep geschonden maar is nu een toonbeeld van integratie van bouwstijlen. Daarin past het hotel dat haar oorsprong vindt in een koffiehuis uit de jaren 20 van de 20e eeuw. ‘De Hoek’ en de doorgaans goedbeklante lobby herinneren daaraan. In Hotel Haarhuis herken je een oude, belangrijke functie van hotels: de plaats waar inwoners van de stad en logees elkaar treffen. Hotels hadden een sociale functie. Je  was er om gezien te worden en nieuwe contacten te leggen. In de gevelvitrine een foto van het hotel met daarvoor een Volkswagen Karman Ghia.‘Heritage’. Nostalgie? Niet echt als het gaat om de inrichting die eerder modieus is, alweer bijna gedateerd. Blou Rooftop Bar biedt ruim zicht op het meerlaags vormgegeven station van Van Berkel. Het prijswinnende toilet trekt desondanks aandacht. Een overcomplete liftschacht kreeg een ‘glazen’ vloer, daarop een sjiek toilet met alles wat daar bij hoort. Doortrekken resulteert in een adembenemende lichtshow. Wat een geluk dat een galeriehoudster tipte.

-28 oktober-

Brasserie Bellevue

Nieuw in Eindhoven

Brasserie Bellevue. De aanleiding tot het bezoek was een verjaardag. De oorzaak is de pandemie-vertraagde opening van een Frans restaurant. Ook: heimwee naar L’Ancien Belgique, Bistrôt Jaques, La Grande Bouffe. Oude tijden keren niet terug, herinneringen blijven. Brasserie Bellevue verbindt het Eindhoven van toen met een binnenstad die nu jonger is dan het ooit.

De brasserie zit in het mooie pand van voorheen Van Der Schoot aan de Kleine Berg. Zelden een groothandel zo ruimhartig haar ijzerwaren in voorraad zien houden. De kaart van het restaurant doet er niet voor onder. 

Hoe moet je als niet-recensent de culinaire kwaliteiten van de keuken beoordelen? Neem geen specialiteiten maar de plat du jour. Kies een voorgerecht dat alleen goed kan zijn als de ingrediënten deugen. Kies voor wijnen per glas, per gerecht. Dat kan hier probleemloos. Filet Americain met perfect vlees omringd door kwartelei en smaakmakers zoals uisnippers, peterselie, kappetjes. Het daggerecht: snoekbaars op spinazie, daarnaast frites en huisgemaakte mayonaise. Geen zoetstoffen. Chef Claire weet waarom je kiest voor de Franse keuken. De calvados als digestief smaakt en ruikt naar appel. 

Kritiek? De ietwat oubollige playlist. Totdat de buurman, tien jaar jonger, zijn vrouw zachtjes toefluisterde: “leuk he? This Melody”!

– 19 oktober-

Tijd

Eindhoven Marathon, de gezelligste, bijna de snelste

23 Dagen tussen de laatste lock down dag en de Marathon van Eindhoven. Volgens liefhebbers de gezelligste, volgens kenners sneller dan de grootste twee met Rotterdam aan kop. Dat je de superioriteit van Eindhoven niet terugziet in de uitslagen is natuurlijk een kwestie van tijd. Binnen enkele jaren zullen de toprenners ook de weg naar de Vestdijkfinish willen leren kennen.

Gezelligheid maakt de marathon nog niet gevaarloos. Een collega in de raad liep bij een bewaakte oversteek van de route een gebroken knieschijf op. Een taxi miste even het overzicht. 

Het was de eerste loop na twee jaar, maar Corona leek na drie weken al net zo ver weg. Geen mondkapjes, geen 150 cm afstand tussen toeschouwers en supporters. Maar ook: een rustige sfeer, zich spontaan vormende wachtrijen bij de oversteekplaatsen en aan de voeten van de loopbrug. Corona was ver weg, maar niet uit het zicht.

Dat beeld zal waarschijnlijk terugkomen bij de volgende twee grote evenementen die binnen een maand alweer geschiedenis zullen zijn: Dutch Design Week (oktober0 en GLOW (november). Een aangepast programma moet bijdragen aan demping van de verwachte uitbraak van griep, een vierde uitbraak van Corona, of beide. Die races zijn nog lang niet gelopen.

-13 oktober-

De Efteling

Het kan geen toeval zijn dat de mooiste elfjes wilden poseren: “nee opa, wij zijn prinsesjes!’

Het laatste bezoek aan De Efteling was in 2002. Toen bestond het park 50 jaar en om dat te vieren mochten leeftijdgenoten gratis naar binnen. En zo geschiedde. De Efteling revisited en er was verbazingwekkend weinig veranderd. Hoewel de looproute was aangepast aan Corona wist je toch feilloos de weg te vinden naar het Sprookjesbos, het Land van Laaf en het restaurant. Ooit was de villa een locatie op sjiek. ik werkte er zowat een heel seizoen in het jaar dat De Efteling 20 jaar bestond.

Een fors deel van de attracties was gesloten. Dat bleek een bijzondere gewaarwording omdat dit nauwelijks opviel. Natuurlijk, als je de leeftijd van het park hebt, waag je je zonder doktersadvies niet aan de Vliegende Hollander, laat staan in een Python. Evengoed was het park zeer goed gevuld. Niemand leek de attracties met de wachttijd van een uur te missen. Je kunt je dus afvragen in hoeverre een park moet groeien om een succes te blijven. 

Holle bolle Gijs heeft nakomelingen gekregen die allen een ander ambacht hebben. De oude kermis op het Anton Piekplein is nog steeds net zo’n publiekstrekker als het Sprookjesbos. De Efteling is niet van 1952, maar van alle tijden.

-11 september-

Explicateur

De explicateur is tijdelijk terug, dankzij Charley Chaplin

Kleinere filmzaken hebben iets van ‘onder ons’. Reclameboodschappen worden geaccepteerd omdat ze over film gaan. De zaal blijft donker tijdens een deel van de aftiteling. Het Natlab mist overigens die ‘nazit’ en nog een kenmerk van het filmhuis: de explicateur. De explicateur voorzag de stomme film van commentaar.

Louis Hartlooper, een persoonlijkheid in de vooroorlogse Utrechtse filmwereld, was  explicateur in twee filmtheaters. Ik was in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht. Het gebouw is een voormalig politiebureau en rijksmonument in de stijl van de Amsterdamse school. De explicateur, doorgaans een vrijwilliger, heet welkom en vertelt wat persoonlijke indrukken van de film. Zoals boekenclubs vaak uitsluitend uit vrouwen bestaat, zo lijken vrouwen ook de habitués van ‘betere’ filmhuizen. Vrouwen dragen niet alleen de kerk, maar ook de cultuur. Voegt de explicateur wat toe aan de kennis van de aanwezigen in de zaal? Het publiek is immers op de hoogte? Dat is waar, de inleiding reset evengoed vaak de geest. 

De ligging van het theater, de film zelf en de Singel noodden na afloop tot een ommetje. Dankzij de veelal katholieke kerkelijke architectuur in de directe omgeving doet de wandeling haast denken aan brevieren. En de explicateur is weer even terug.   

– 12 augustus-

Badmeester…?

Het voormalige zwambad het Hoefsven in Waalwijk, foto van het Brabants Dagblad

Nederland maakte het buitenland voor velen bijna onbereikbaar. Dus wordt het binnenland interessant en denk je aan zwembaden. Grote betonnen bakken, doorgaans azuurblauw gekleurd, gevuld met water (18-20 gr C) en ingegraven tussen zonneweiden. Het Hoefsven in Waalwijk omvatte zelfs naast een ven twee enorme bassins, gescheiden door een ‘kuisheidsdijk’, bedoeld om gemengd zwemmen te voorkomen. De zomer van 1969. Na vier jaar internaat was het wennen aan het normale leven. Ik vond dat moeilijk. Twee giebelende meisjes die mijn grote badlaken grotendeels in beslag namen. Ik werd bloednerveus. Een jonge vrouw met een figuur dat elk badlaken klein maakte draaide zich op haar zij. “Badmeester, ben ik al bruin?” “Tja Magda, hoe moet ik dat nou zeggen? Ik heb geen vergelijkingsmateriaal.” “Wil je zien wat was of wat kan komen?”

Ik moest denken aan mijn vader, zo’n zeven jaar eerder. Elke ochtend ging hij om 07.00 u. Zwemmen in het ven. Ik mocht mee, ik had immers mijn B-diploma gehaald! Het was streng verboden waterlelies te plukken. Terug naar de kleedhokjes hield de badjuffrouw hem staande: “Meneer Hornman, wat heeft u in uw zwembroek?” “Wat denkt u zelf, mevrouw Van Breugel?” Hoe kon hij zo stom zijn?  

– 19 juli –

Het mag weer

De eeuwenoude kloostermuur in het Domo Dela-complex

Na anderhalf jaar staan sinds 3 juli de individuele inschrijvingen voor stadswandelingen weer open. Een gids moet zich na zo’n lange rustperiode herpakken. Wat staat er nog, wat niet meer en wat is nieuw? In onze stad logische vragen. De belangstelling voor de wandeling was historisch hoog. Waarom kozen de deelnemers voor Eindhoven als eerste citytrip na de lockdown?

De antwoorden spraken voor zich. Enkele voorbeelden. Een man uit het noorden wilde een indruk krijgen van de stad waar zijn grootvader voor de oorlog ging werken voor Philips en zijn vader voor datzelfde bedrijf weer naar het noorden ging. Een expat op leeftijd wilde na 15 jaar de stad waar zij woont eens anders zien. Twee Tilburgers waren nieuwsgierig naar de buren. 

Wat was de klapper van de rondleiding? Het Domus Dela -complex dwong respect af, de dynamische ontwikkeling van het stationsgebied maakte indruk. De samenhang in stadsontwikkeling. Het geheim van Eindhoven was na afloop geen vraagstuk meer. De klapper was het lef om van de langste bierstraat een verblijfsgebied te maken met een veelvoud van ‘smaken’ en leeftijden. Twee 60+-dames zagen nieuwe mogelijkheden: weer cruisen op het Stratumseind. Het was alsof de vibes in het stadslogo gevoeld werden. 

https://www.thisiseindhoven.com/nl/visit/wat-te-doen/uitagenda/2077356594/stadswandeling-door-eindhoven

-14 juli-

Doden op het Victoriaplein

Meanderende Gender door het Victoriapark. Bron Franken architecten

Op de dodenakker van de St. Caeciliaparochie in Veldhoven Dorp ‘staat het water de doden vaak tot aan de lippen’. Volgens de onlangs overleden koster Frans Moonen word je daar eerst begraven en dan ‘verzuip’ je nog eens. Jammer, Frans kan het niet meer navertellen. Hij nam zijn mooie, sterke verhalen mee naar een andere wereld.

De oorzaak van de overlast is het riviertje de Gender. Bij hoog water overstroomt het beekje het kerkhof. De Gender gaat ruwweg ter hoogte van Meerveldhoven ondergronds en doorkruist de binnenstad van Eindhoven onzichtbaar. Binnen een aantal jaren gaat dat veranderen. De Gender wordt ter hoogte van de Witte Dame weer naar de oppervlakte geleid en zal het aldaar geplande Vicyoriapark een natuurlijk aanzien geven. Ter hoogte van het 18 Septemberplein gaat de ‘stadsgracht’ weer ondergronds om uiteindelijk te monden in de Dommel. Het al aanwezige uitgaansgebied Victoriaplein maakt deel uit van dit plan.

Als dit verhaal over die doden in Veldhoven klopt, dan kunnen met enige fantasie op het Victorieplein zomaar lijken komen bovendrijven. De criminaliteit staat in Eindhoven in vergelijking met andere steden op een hoog niveau. Toch zouden deze doden de aandacht trekken. Gelukkig, het gaat slechts om een sterk verhaal.

-25 mei-

Diggin?

De vibes van Eindhoven

Het verhaal van de Eindhovense gidsen gaat over high tech en design en hoe je die terugziet in de stad en haar inwoners. Dus vrij weinig oude gebouwen, wel de moderne binnenstad, vernieuwende campussen en woonwijken.

Eindhoven lijkt zichzelf steeds opnieuw uit te vinden, te bewijzen. Eindhoven is de metropoolregio die zich als Brainport richt op technologie. Hoe gaat dat? Als een jazzcompositie die door de tijd steeds inspireert tot verrassende interpretaties. 

De ontwikkeling van deze moderne stad is als een ‘living document’. De lokale overheid volgt de ontwikkelingen in de ondernemingen en in het onderwijs op de voet. Die drie-eenheid (overheid, onderwijs, ondernemingen) heet triple helix en schreef in het begin van de jaren 90 een partituur voor een compositie die de economische ontwikkelingen in harmonie zou realiseren. Het resultaat zie je, voel je. Elke dag.

Waar komen die veranderingen vandaan? Van de ontwikkeling van producten en diensten. Zo heeft de consument wel belangstelling voor entertainment, maar niet meer voor afzonderlijke  contentdragers zoals radio, tv en cd-spelers.

Het beeldmerk van Eindhoven toont drie  horizontale zigzaglijnen. Zij symboliseren energie, beweging, ritme. Eindhoven staat voor zoeken, graven naar nieuwe uitdagingen. Met de Eindhovense Kovacks vragen wij onze bezoekers: Diggin?

– 22 februari –

eRoute

Poot van Metz

Het grote nadeel van honden is dat ze ouder worden en hun actieradius daarmee steeds korter. Uiteindelijk loop je vijfmaal per dag dezelfde ommetjes. Op den duur hoop je voor beide partijen dat de volgende gang zijn laatste zal zijn. Een hond is niet te vervangen. Als het eenmaal zover is valt er een gat dat zich niet laat vullen.

Anders wandelen kan wel, met wandelapps als eroutes.nl. De grap van de app is dat je niet weet wat je te wachten staat. Je geeft op hoeveel kilometer je wilt lopen en de app wijst je de weg. De route voert al snel langs onbekende straten en wegen. Je eigen omgeving ga je met andere ogen zien. Ook delen in je woonomgeving waar je al jaren doorheen rijdt zie je dan letterlijk vanuit een ander standpunt, in een veel rustiger tempo. Bij voldoende afstand is de overgang van wijken of bedrijventerreinen interessant om te zien. Het is alsof je de opbouw van de stad in slow motion volgt. Er gaat niets boven stadswandelingen, met een lokale gids. Kant-en-klare wandelroutes zijn ook leuk. Heb je dat allemaal gehad, dan is zo’n app voor thuis een prima alternatief.

– 27 januari –

De rits

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 72330EED-418C-4C90-876A-2DBA698C394F_1_201_a-768x1024.jpeg
Het Spoorpark in de “schoonste’ stad van het land

Corvid 19 leidt tot veel annuleringen van wandelingen in en rondom Eindhoven. Dat heeft één voordeel: je kunt zelf wat vaker op onderzoek uit.

Sedert de ontwikkeling van de Triple Helix, het samenwerkingsverband van overheid onderwijs en ondernemingen in zuidoost Brabant, maakt Eindhoven een grandioze groei door. Buurstad Tilburg keek daar met een schuin oog naar. Vooral de transformatie van StrijpS sprak tot de verbeelding. De schoonste stad van het land raakte geïnspireerd en zat niet meer stil. De  spoorzone kwam tot herontwikkeling. Een van de belangrijkste remiseterreinen van de NS was al enkele decennia zonder bestemming. De transformatie van de locomotievenhal tot bibliotheek (LocHal) won hoge vakprijzen. Doorgangen onder het spoor verweven de spoorzone met de binnenstad. Dat maakt de spoorzone potentieel kansrijker dan StrijpS. Maar er is meer: Spoorpark. Decennia lang draaiden vrachtwagens van Van Gend en Loos er hun vaste patronen. Nu is het gebied een omvangrijke stadstuin. Mede door de hoogbouw op de achtergrond doet het park denken aan “Sanhattan”, de ‘zuidas’ van Santiago (Chili). Beachvolley, een skateram, speeltuig. Ze zijn mooi en toegankelijk aangelegd. Het hart wordt echter gestolen door de Rits, een kunstwerk die herinnert aan de oorsprong van de Tilburgse economie.

– 20 december-